[Tổng hợp] Mức giảm trừ gia cảnh qua các năm 2009, 2013, 2020,2026 và cách xác định người phụ thuộc

Mức giảm trừ gia cảnh là một trong những chính sách quan trọng giúp người nộp thuế giảm bớt nghĩa vụ thuế dựa trên thu nhập và người phụ thuộc. Qua từng giai đoạn, mức giảm trừ này đã được điều chỉnh để phù hợp với tình hình kinh tế – xã hội. Bài viết dưới đây tổng hợp chi tiết mức giảm trừ gia cảnh qua các năm và hướng dẫn cách xác định người phụ thuộc.

1. Mức giảm trừ gia cảnh là gì?

Theo điểm a khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 79/2022/TT-BTC:

“Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh, thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế là cá nhân cư trú.”

Như vậy, giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được khấu trừ trước khi tính thuế TNCN, áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc từ kinh doanh của người nộp thuế là cá nhân cư trú.

2. Mức giảm trừ gia cảnh qua các năm

Bảng dưới đây tổng hợp chi tiết mức giảm trừ gia cảnh theo từng giai đoạn:

Qua 4 giai đoạn trên, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng dần, phản ánh sự thay đổi về thu nhập bình quân và điều kiện kinh tế – xã hội.

3. Xác định người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh

Theo điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc gồm:

• Con cái: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng, bao gồm:

  • Con dưới 18 tuổi.

  • Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.

  • Con đang học tại Việt Nam hoặc nước ngoài ở các bậc đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên học phổ thông (tính cả thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1 triệu đồng.

• Vợ hoặc chồng của người nộp thuế nếu đáp ứng điều kiện theo điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

• Cha, mẹ: cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế nếu đáp ứng điều kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

• Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện điểm đ khoản 1 Điều 9, gồm:

  • Anh, chị, em ruột.

  • Ông, bà nội/ngoại; cô, dì, chú, bác ruột.

  • Cháu ruột (con của anh, chị, em ruột).

  • Các cá nhân khác theo quy định của pháp luật.

Điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định thêm:

Người trong độ tuổi lao động phải bị khuyết tật, không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1 triệu đồng. Người ngoài độ tuổi lao động cũng phải đáp ứng điều kiện thu nhập tương tự.

4. Một người có thể đăng ký bao nhiêu người phụ thuộc?

Theo điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.
• Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc, các bên tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho một người nộp thuế.
• Người nộp thuế không giới hạn số lượng người phụ thuộc, nhưng mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người trong năm.
• Việc thay đổi người phụ thuộc chỉ được thực hiện sau khi kết thúc năm tính thuế.

Như vậy, người nộp thuế được quyền đăng ký tất cả những người phụ thuộc hợp pháp mà không bị giới hạn về số lượng, miễn là đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Kết luận

Mức giảm trừ gia cảnh là công cụ quan trọng giúp người nộp thuế giảm bớt nghĩa vụ thuế và bảo vệ quyền lợi của gia đình. Qua các năm, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh đáng kể, đặc biệt từ 01/01/2026 với mức 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Người nộp thuế cần thực hiện đăng ký giảm trừ gia cảnh chính xác để đảm bảo quyền lợi hợp pháp.