Những điểm mới đáng chú ý trong Luật Việc làm 2025

Luật Việc làm 2025 được Quốc hội thông qua với nhiều điểm mới quan trọng: điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ thanh niên hoàn thành nghĩa vụ, điều chỉnh mức đóng BHTN, hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn, yêu cầu với nghề nguy hiểm và siết chặt điều kiện doanh nghiệp dịch vụ việc làm. 

Ngày 16/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV, Luật Việc làm 2025 đã được thông qua, thay thế một số quy định của Luật Việc làm 2013. Luật mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 với nhiều điểm mới liên quan đến quyền lợi của người lao động, chính sách bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ Nhà nước, và quy định cho doanh nghiệp dịch vụ việc làm.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết 6 điểm thay đổi quan trọng mà người lao động, người sử dụng lao động và các đơn vị dịch vụ việc làm cần nắm rõ.

1. Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp được điều chỉnh linh hoạt hơn

Theo Điều 38 Luật Việc làm 2025, để được hưởng trợ cấp thất nghiệp từ năm 2026, người lao động cần đáp ứng 4 điều kiện, trong đó có sự thay đổi đáng chú ý về thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp:

• Đối với hợp đồng từ đủ 01 tháng đến dưới 12 tháng: Phải đóng đủ 12 tháng trong vòng 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

• Đối với hợp đồng từ 12 tháng trở lên: Vẫn giữ nguyên điều kiện đóng đủ 12 tháng trong 24 tháng gần nhất.

Điểm mới nổi bật là luật đã mở rộng thời gian xét điều kiện cho người lao động làm việc ngắn hạn, giúp nhóm này có nhiều cơ hội hưởng trợ cấp hơn.

Ngoài ra, thời gian chờ để bắt đầu nhận trợ cấp thất nghiệp cũng được rút ngắn:

• Trước đây: Từ ngày làm việc thứ 16 kể từ khi nộp đủ hồ sơ.

• Từ 2026: Chỉ còn ngày làm việc thứ 11.

Quy định mới giúp người lao động sớm nhận được hỗ trợ tài chính khi mất việc, giảm áp lực chi tiêu trong thời gian tìm việc mới.

2. Chính sách hỗ trợ đặc biệt cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ Nhà nước

Theo Điều 12 Luật Việc làm 2025, thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ Công an nhân dân, trí thức trẻ tình nguyện, hoặc tham gia chương trình phát triển kinh tế – xã hội sẽ được hưởng nhiều ưu đãi, bao gồm:

• Hỗ trợ học nghề và đào tạo theo quy định của Chính phủ.

• Tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để tạo việc làm, phát triển sản xuất hoặc đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

• Khuyến khích và hỗ trợ khởi nghiệp theo chính sách pháp luật hiện hành.

So với Luật Việc làm 2013, đây là quy định hoàn toàn mới, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước trong việc tạo điều kiện cho thanh niên tái hòa nhập thị trường lao động sau thời gian phục vụ Tổ quốc.

3. Điều chỉnh mức đóng và trách nhiệm về bảo hiểm thất nghiệp

Tại Điều 33, Luật Việc làm 2025 quy định rõ mức đóng bảo hiểm thất nghiệp và trách nhiệm của các bên:

• Người lao động: Đóng tối đa 1% tiền lương tháng.

• Người sử dụng lao động: Đóng tối đa 1% quỹ tiền lương tháng của người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

• Nhà nước: Hỗ trợ tối đa 1% mức đóng.

Điểm đặc biệt:

• Doanh nghiệp sử dụng người khuyết tật có thể được giảm mức đóng (tối đa 12 tháng).

• Nếu doanh nghiệp chưa đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động trước khi họ nghỉ việc, doanh nghiệp phải tự chi trả toàn bộ khoản mà người lao động đáng lẽ được hưởng.

Quy định này tăng tính ràng buộc với doanh nghiệp, đảm bảo quyền lợi người lao động, đồng thời khuyến khích tuyển dụng người yếu thế.

4. Doanh nghiệp được hỗ trợ đào tạo khi gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh

Theo Điều 42, từ 2026, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ chi phí đào tạo để duy trì việc làm trong các trường hợp:

• Bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, chiến tranh hoặc quyết định của cơ quan nhà nước.

• Nguy cơ cắt giảm lao động do thay đổi công nghệ hoặc cơ cấu.

• Phải di dời hoặc thu hẹp quy mô sản xuất.

So với Luật cũ, quy định này mở rộng phạm vi hỗ trợ và cụ thể hóa điều kiện, giúp doanh nghiệp linh hoạt ứng phó khủng hoảng và giữ chân lao động.

5. Bắt buộc chứng chỉ kỹ năng với lao động nghề nguy hiểm

Theo Điều 26, từ năm 2026, người lao động làm việc trong môi trường nguy hiểm hoặc có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn cộng đồng bắt buộc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.

• Danh mục nghề bắt buộc sẽ được Chính phủ ban hành.

• Trước đây, Luật Việc làm 2013 chỉ khuyến khích chứ không bắt buộc.

Quy định này giúp nâng cao an toàn lao động, giảm rủi ro tai nạn và đảm bảo tiêu chuẩn tay nghề.

6. Siết chặt điều kiện với doanh nghiệp dịch vụ việc làm

Theo Điều 28, doanh nghiệp muốn hoạt động dịch vụ việc làm phải:

• Có cơ sở vật chất và nhân sự đạt chuẩn, ký quỹ đầy đủ.

• Duy trì liên tục các điều kiện này trong suốt thời gian hoạt động.

• Nếu mở chi nhánh, phải đáp ứng điều kiện tương đương và thông báo trước cho UBND cấp tỉnh.

Điểm mới: Luật 2013 chưa quy định rõ trách nhiệm duy trì điều kiện và nghĩa vụ thông báo khi mở chi nhánh.

Bảng so sánh Luật Việc làm 2013 và 2025

Kết luận

Luật Việc làm 2025 mang đến nhiều cải cách quan trọng, không chỉ bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động mà còn tạo cơ chế hỗ trợ cho thanh niên, người yếu thế và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế biến động.

Với những quy định mới mang tính ràng buộc, minh bạch và thực tiễn, Luật kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng một thị trường lao động công bằng, linh hoạt và bền vững từ năm 2026.